Przejdź do treści
DARMOWA WYSYŁKA OD 199 PLN Wysyłka w 24h

Strona główna  /  Blog  / Poradnik

Tesofensyna vs setmelanotyd: jak tłumią apetyt w mózgu?

Tesofensyna vs setmelanotyd to porównanie dwóch leków, które ograniczają jedzenie, działając „od głowy”, a nie od żołądka. Oba związki wpływają na ośrodki głodu i sytości w mózgu, ale na tym podobieństwa się kończą. Jeden jest tabletką badaną w…

Tesofensyna vs setmelanotyd: jak tłumią apetyt w mózgu?

Tesofensyna vs setmelanotyd to porównanie dwóch leków, które ograniczają jedzenie, działając „od głowy”, a nie od żołądka. Oba związki wpływają na ośrodki głodu i sytości w mózgu, ale na tym podobieństwa się kończą. Jeden jest tabletką badaną w zwykłej otyłości i wciąż czeka na rejestrację, drugi to peptyd w zastrzykach, dopuszczony wyłącznie w rzadkich postaciach otyłości. Zebraliśmy dane z publikacji, etykiet leków i komunikatów firm aktualne na październik 2026 roku.

Tesofensyna vs setmelanotyd: czym różni się mechanizm działania?

Tesofensyna to mała cząsteczka (nie peptyd) z grupy fenylotropanów, przyjmowana doustnie. Hamuje wychwyt zwrotny trzech neuroprzekaźników: noradrenaliny, dopaminy i serotoniny, przez co w synapsach zostaje ich więcej. Pierwotnie, jako NS 2330, badano ją w chorobie Parkinsona i Alzheimera. Spadek masy ciała zauważony w tamtych próbach skierował rozwój w stronę otyłości.

W analizie odczuć apetytu z badania fazy 2 (publikacja z 2012 roku) tesofensyna zależnie od dawki nasilała sytość w 12. tygodniu, ale efekt słabł w miarę chudnięcia, a po odstawieniu leku wracał do wartości wyjściowych. Dziś prawa należą do spółki Saniona z siedzibą w Kopenhadze, a na Meksyk i Argentynę licencję ma firma Medix.

Setmelanotyd (Imcivree, Rhythm Pharmaceuticals) działa zupełnie inaczej. To cykliczny peptyd złożony z 8 aminokwasów, analog naturalnego hormonu α-MSH, który pobudza receptor melanokortynowy typu 4 (MC4R). Receptory MC4 w mózgu uczestniczą w regulacji głodu, sytości i wydatku energetycznego, a w naturalnych warunkach pobudzają je sygnały zależne od leptyny i α-MSH. Gdy szlak jest przerwany przez mutację lub uszkodzenie podwzgórza, chory odczuwa głód nieproporcjonalny do potrzeb. Według etykiety FDA setmelanotyd może przywracać aktywność szlaku MC4R, zmniejszając ilość spożywanego jedzenia.

Cecha Tesofensyna Setmelanotyd
Typ cząsteczki mała cząsteczka, tabletka peptyd, zastrzyk podskórny raz dziennie
Mechanizm inhibitor wychwytu noradrenaliny, dopaminy i serotoniny agonista receptora MC4R
Badana populacja dorośli z otyłością (BMI 30-40) rzadkie postacie otyłości genetycznej i podwzgórzowej
Status (październik 2026) brak rejestracji, Medix wciąż zabiega o zgodę w Meksyku zarejestrowany w USA, UE i Japonii

Tabela pokazuje, dlaczego słowo „vs” trzeba tu traktować ostrożnie. To nie są dwie konkurencyjne opcje dla tego samego pacjenta.

Tesofensyna: badania TIPO-1, faza 3 w Meksyku i status rejestracji

Najważniejsze dane o tesofensynie w otyłości pochodzą z dwóch badań: fazy 2 z Danii oraz fazy 3 przeprowadzonej przez Medix.

Co wykazało badanie TIPO-1 opublikowane w „Lancecie”?

TIPO-1 objęło 203 osoby z otyłością (BMI 30-40) w pięciu duńskich ośrodkach. Uczestnicy stosowali dietę z ograniczeniem kalorii i przez 24 tygodnie przyjmowali raz dziennie 0,25 mg, 0,5 mg lub 1,0 mg tesofensyny albo placebo. W publikacji z 2008 roku (analiza zmodyfikowana zgodna z zamiarem leczenia) średni spadek masy ciała wyniósł 4,5%, 9,2% i 10,6% w kolejnych grupach dawek wobec 2,0% przy placebo. Badanie ukończyło 161 osób, czyli 79%.

Autorzy uznali dawkę 0,5 mg za najlepszy kompromis między skutecznością a tolerancją. Przy tej dawce nie stwierdzono istotnego wzrostu ciśnienia skurczowego ani rozkurczowego względem placebo, ale tętno wzrosło średnio o 7,4 uderzenia na minutę. W 2013 roku „Lancet” opatrzył tę publikację tzw. wyrazem zaniepokojenia (expression of concern), a autorzy opublikowali list dotyczący niepełnego raportowania działań niepożądanych. Czytając dane z TIPO-1, trzeba mieć to na uwadze.

Dlaczego tesofensyna wciąż nie jest zarejestrowana w Meksyku?

Faza 3 w Meksyku objęła 372 pacjentów, którzy przez 24 tygodnie przyjmowali 0,25 mg lub 0,5 mg tesofensyny albo placebo. Według Saniony w grupie 0,5 mg średni ubytek masy ciała sięgnął około 10%, a ponad połowa pacjentów schudła o więcej niż 10%. To dane przekazane przez spółkę, nie recenzowana publikacja z pełnym rozbiciem na grupy.

Komitet techniczny COFEPRIS wydał niewiążącą pozytywną opinię w lutym 2023 roku, jednak w listopadzie 2024 roku Saniona poinformowała, że Medix nie otrzymał zgody. Po uwagach agencji Medix złożył w lutym 2025 roku poprawiony wniosek (około 20 000 stron). Śledząc kolejne raporty Saniony, w raporcie za pierwszy kwartał 2026 roku wciąż czytamy, że wniosek w Meksyku jest w trakcie oceny, a w raporcie za drugi kwartał, że Medix nadal zabiega o rejestrację. Do momentu przygotowania tego tekstu (październik 2026) nie znaleźliśmy komunikatu o rejestracji. Tesofensyna nie jest więc zarejestrowanym lekiem ani w Meksyku, ani w USA, a poza badaniami klinicznymi nie ma statusu dopuszczonej terapii.

Setmelanotyd (Imcivree): od otyłości genetycznej do otyłości podwzgórzowej

FDA dopuściła setmelanotyd w listopadzie 2020 roku jako pierwszy lek do kontroli masy ciała w rzadkich chorobach genetycznych, a Komisja Europejska w lipcu 2021 roku. Podstawą były dwa roczne badania z udziałem łącznie 21 osób: co najmniej 10% masy ciała straciło 80% pacjentów z niedoborem POMC lub PCSK1 i około 46% z niedoborem LEPR.

Według aktualnej etykiety FDA (kwiecień 2026) i dokumentów EMA setmelanotyd jest wskazany u:

  • dorosłych i dzieci od 2. roku życia z genetycznie potwierdzonym niedoborem POMC, PCSK1 lub LEPR,
  • dorosłych i dzieci od 2. roku życia z zespołem Bardeta-Biedla (BBS),
  • dorosłych i dzieci od 4. roku życia z nabytą otyłością podwzgórzową, np. po leczeniu czaszkogardlaka.

Etykieta wprost wyklucza otyłość prostą (wielogenową) i inne zespoły genetyczne, bo lek nie powinien w nich działać.

Ostatnie wskazanie jest nowe. Badanie fazy 3 TRANSCEND objęło 142 pacjentów w wieku od 4 lat z nabytą otyłością podwzgórzową. Według Rhythm po 52 tygodniach BMI w grupie setmelanotydu spadło średnio o 16,4%, a w grupie placebo wzrosło o 2,4%, co daje różnicę 18,8 punktu procentowego. U pacjentów od 12. roku życia średni tygodniowy wynik najsilniejszego głodu spadł o 2,5 punktu wobec 1,3 punktu przy placebo. FDA zatwierdziła to wskazanie 19 marca 2026 roku, Rhythm ogłosił zgodę Komisji Europejskiej 1 maja 2026 roku, a wyniki ukazały się w lipcu 2026 roku w „New England Journal of Medicine”. W sierpniu 2026 roku lek w tym wskazaniu zatwierdziło japońskie ministerstwo zdrowia (MHLW), a w październiku ruszyła tam sprzedaż.

Ciekawy szczegół łączy obie substancje. Saniona badała w otyłości podwzgórzowej Tesomet, czyli tesofensynę z metoprololem dodanym dla kontroli tętna. W małym badaniu na 21 dorosłych (24 tygodnie) różnica w masie ciała względem placebo wyniosła 6,3%, bez istotnych zmian tętna i ciśnienia. Kolejne badanie Tesometu w tym wskazaniu ma jednak w rejestrze ClinicalTrials.gov status „wycofane”.

Skutki uboczne tesofensyny i setmelanotydu: tętno kontra przebarwienia skóry

Działania niepożądane obu leków wynikają z ich różnych celów w organizmie:

  • Tesofensyna: w TIPO-1 najczęściej suchość w ustach, nudności, zaparcia, twarde stolce, biegunka i bezsenność.
  • Tesofensyna: wzrost tętna o 7,4 uderzenia na minutę przy 0,5 mg oraz wzrost ciśnienia w grupie 1,0 mg, co tłumaczy, czemu w Tesomecie dodano metoprolol.
  • Setmelanotyd: ciemnienie skóry, ciemnienie istniejących znamion i pojawianie się nowych, bo lek pobudza też receptor MC1R w melanocytach. W BBS przebarwienia wystąpiły u 67% leczonych wobec 0% przy placebo w 14-tygodniowej fazie kontrolowanej.
  • Setmelanotyd: reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności, ból głowy, wymioty, samoistne wzwody u mężczyzn oraz ryzyko depresji i myśli samobójczych.
  • Setmelanotyd w otyłości podwzgórzowej: poważna ostra niewydolność nadnerczy u 5% leczonych i u nikogo z grupy placebo.

Według etykiety przebarwienia ustępują po odstawieniu leku, ale przed leczeniem i w jego trakcie zaleca się badanie skóry całego ciała. Przy tesofensynie brakuje natomiast pełnych danych z fazy 3 o tętnie i ciśnieniu. Saniona podaje jedynie, że lek nie wpływał istotnie na ciśnienie, a tętno wzrosło nieznacznie, choć istotnie statystycznie.

Czy tesofensyna i setmelanotyd są alternatywą dla tego samego pacjenta?

Nie. Tesofensynę badano w szerokiej populacji dorosłych z typową otyłością (BMI 30-40). Setmelanotyd ma sens wyłącznie wtedy, gdy przyczyną otyłości jest niedziałający szlak MC4R. Osoba z otyłością prostą nie jest kandydatem do Imcivree, bo etykieta wprost to wyklucza.

Porównując wyniki obu leków, trzeba pamiętać o kilku zastrzeżeniach:

  • Punkty końcowe są inne: w TIPO-1 mierzono procent masy ciała, w TRANSCEND procent BMI, a to dwie różne miary.
  • Czas leczenia różni się ponad dwukrotnie: 24 tygodnie w programie tesofensyny i 52 tygodnie w TRANSCEND.
  • Wyniki fazy 3 tesofensyny znamy tylko z komunikatów spółki, a TRANSCEND opisano w recenzowanej publikacji i etykiecie FDA.
  • Setmelanotyd jest dostępny tylko na receptę i pod nadzorem specjalisty od otyłości genetycznej lub zaburzeń podwzgórza.

Wniosek dla czytelnika jest prosty. Tesofensyny nie da się dziś legalnie kupić jako zarejestrowanego leku, a preparaty oferowane pod tą nazwą w sieci nie są zarejestrowanym produktem leczniczym. Setmelanotyd natomiast wymaga diagnozy genetycznej lub udokumentowanego uszkodzenia podwzgórza. Jeśli podejrzewasz u siebie lub dziecka genetyczne albo podwzgórzowe podłoże otyłości, właściwym krokiem jest konsultacja w poradni endokrynologicznej lub genetycznej, a nie samodzielne szukanie „leku z mózgu”.

Polecamy Popularne w sklepie

Zobacz wszystkie →