Przejdź do treści
DARMOWA WYSYŁKA OD 199 PLN Wysyłka w 24h

Strona główna  /  Blog  / Poradnik

Danuglipron vs aleniglipron: czemu jedna tabletka GLP-1 odpadła

Danuglipron był tabletką GLP-1, którą Pfizer rozwijał do leczenia otyłości, a w kwietniu 2025 roku jego rozwój zakończono. Aleniglipron firmy Structure Therapeutics przeszedł natomiast fazę 2b i w sierpniu 2026 roku wszedł do fazy 3. Obie cząsteczki należą…

Danuglipron vs aleniglipron: czemu jedna tabletka GLP-1 odpadła

Danuglipron był tabletką GLP-1, którą Pfizer rozwijał do leczenia otyłości, a w kwietniu 2025 roku jego rozwój zakończono. Aleniglipron firmy Structure Therapeutics przeszedł natomiast fazę 2b i w sierpniu 2026 roku wszedł do fazy 3. Obie cząsteczki należą do tej samej klasy, więc pytanie nasuwa się samo: co sprawiło, że jedna odpadła, a druga wciąż walczy o rejestrację? Zebraliśmy daty, liczby i uzasadnienia z komunikatów obu firm oraz publikacji naukowych, żeby odpowiedzieć bez uproszczeń.

Danuglipron i aleniglipron: czym są małocząsteczkowe tabletki GLP-1?

Oba związki to doustne, małocząsteczkowe agonisty receptora GLP-1. W odróżnieniu od peptydowych leków z tej klasy nie są peptydami, tylko niewielkimi cząsteczkami chemicznymi, które pobudzają ten sam receptor, a podaje się je w tabletce. Danuglipron (kod PF-06882961) opisano w 2022 roku w czasopiśmie Journal of Medicinal Chemistry jako małocząsteczkowego, doustnie biodostępnego agonistę ludzkiego receptora GLP-1. Aleniglipron (GSBR-1290) Structure Therapeutics określa jako niepeptydowego agonistę tego receptora, przyjmowanego raz dziennie.

Cecha Danuglipron Aleniglipron
Firma Pfizer Structure Therapeutics
Kod badawczy PF-06882961 GSBR-1290
Najdalszy etap faza 2b i badania optymalizacji dawki faza 3 (program ACCOMPLISH, od sierpnia 2026)
Status (październik 2026) rozwój zakończony 14.04.2025 w badaniach, brak rejestracji

Wspólna klasa nie oznacza wspólnego losu. Każda taka cząsteczka ma własną budowę chemiczną, dlatego jej skuteczność i bezpieczeństwo trzeba oceniać osobno, na podstawie badań tej konkretnej substancji.

Dlaczego Pfizer zakończył program danuglipronu?

Historia danuglipronu ma dwa etapy. Najpierw odpadła wersja przyjmowana dwa razy dziennie, a około 16 miesięcy później cały program.

Grudzień 2023: wersja dwa razy dziennie i masowe przerwania

1 grudnia 2023 roku Pfizer ogłosił wyniki fazy 2b (NCT04707313) u 626 dorosłych z otyłością bez cukrzycy typu 2. Dawki docelowe sięgały od 40 do 200 mg dwa razy dziennie. Po 32 tygodniach spadek masy ciała skorygowany o placebo wyniósł od 8% do 13%, a po 26 tygodniach od 5% do 9,5%. Skuteczność była więc przyzwoita.

Problemem okazała się tolerancja. Nudności zgłaszało do 73% uczestników, wymioty do 47%, biegunkę do 25%. Odsetek przerwań przekroczył 50% we wszystkich grupach dawek, przy około 40% w grupie placebo. Pfizer zrezygnował z wersji dwa razy dziennie i skupił się na postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, przyjmowanej raz dziennie. W lipcu 2024 roku firma wskazała preferowaną formulację i zapowiedziała badania optymalizacji dawki, podkreślając brak wzrostu enzymów wątrobowych u ponad 1400 uczestników programu.

Kwiecień 2025: jeden przypadek polekowego uszkodzenia wątroby

14 kwietnia 2025 roku Pfizer ogłosił całkowite zakończenie rozwoju danuglipronu. Firma podała, że decyzja zapadła po przeglądzie wszystkich danych klinicznych i po niedawnych uwagach regulatorów. W jednym z badań optymalizacji dawki u jednego uczestnika wystąpiło potencjalne polekowe uszkodzenie wątroby. Przebiegało bezobjawowo i ustąpiło po odstawieniu leku.

W tym samym komunikacie Pfizer napisał, że ogólna częstość wzrostu enzymów wątrobowych w bazie bezpieczeństwa obejmującej ponad 1400 osób była zbliżona do zatwierdzonych leków z tej klasy. Badania wersji raz dziennie osiągnęły też założone cele farmakokinetyczne. Program nie upadł więc z powodu słabej farmakokinetyki. O jego losie przesądził sygnał bezpieczeństwa, oceniany przez firmę razem z uwagami regulatorów, których treści Pfizer nie ujawnił.

Aleniglipron w badaniach: od fazy 2a do ACCESS i ACCESS II

Pierwsze wyniki u ludzi Structure Therapeutics przedstawiło w czerwcu 2024 roku. W 12-tygodniowej fazie 2a z udziałem 64 osób z nadwagą lub otyłością dawka 120 mg dała spadek masy ciała skorygowany o placebo o 6,2%. Odsetek przerwań z powodu działań niepożądanych wyniósł 5%. Większe badania fazy 2b przyniosły następujące wyniki:

  • ACCESS (230 dorosłych, 36 tygodni, dawki 45, 90 i 120 mg): spadek masy ciała skorygowany o placebo o 8,2%, 9,8% i 11,3%, wyniki ogłoszone w grudniu 2025 roku.
  • W grupie 120 mg w ACCESS 86% osób schudło co najmniej 5%, a 70% co najmniej 10% masy ciała.
  • ACCESS II (85 dorosłych, 44 tygodnie, dawki 120, 180 i 240 mg): spadek skorygowany o placebo o 14,7%, 16,3% i 16,0%, dane z marca 2026 roku.
  • Przedłużenie otwarte ACCESS (72 tygodnie, dawki zwiększane do 180 mg): średni spadek o 11,6%, 14,4% i 16,2% w zależności od pierwotnej grupy, dane z września 2026 roku.

Wyniki ACCESS i ACCESS II pochodzą z analizy typu „efficacy estimand”, która zakłada, że uczestnicy pozostają na leczeniu, a dane z przedłużenia otwartego nie mają grupy placebo. W przedłużeniu dawkę 180 mg osiągano dopiero po 60. tygodniu, a leczenie z powodu działań niepożądanych przerwało mniej niż 5% uczestników. Wyniki ACCESS opublikowano w czerwcu 2026 roku w Nature Medicine i przedstawiono na kongresie ADA.

Uczciwe porównanie wymaga jednego zastrzeżenia. Według danych z publikacji, relacjonowanych przez Drug Topics, nudności w ACCESS dotyczyły nawet 71,1% osób (w grupie 45 mg), a wymioty do 44,6% (w grupie 90 mg), czyli podobnie jak w fazie 2b danuglipronu. Nudności zgłaszało też 20% osób na placebo, co autorzy wiążą częściowo ze zbieraniem objawów w elektronicznym dzienniczku. Różnica leży gdzie indziej: przerwania z powodu działań niepożądanych wyniosły 10,4%, podczas gdy w badaniu danuglipronu z udziału zrezygnowała ponad połowa osób (to jednak odsetek wszystkich przerwań, więc liczby nie są w pełni porównywalne). Firma zmieniła też dawkę startową z 5 mg na 2,5 mg, co według jej danych poprawiło tolerancję.

Czy problem wątrobowy danuglipronu dotyczy wszystkich tabletek GLP-1?

Nie ma na to dowodów. Pfizer nie podał mechanizmu uszkodzenia, ale dostępne dane sugerują problem tej konkretnej cząsteczki, a nie samego pobudzania receptora GLP-1. Dobrze to widać na przykładzie samego Pfizera. W czerwcu 2023 roku firma zakończyła rozwój innej tabletki, lotiglipronu, z powodu danych farmakokinetycznych z badań interakcji lekowych fazy 1 oraz podwyższonych aminotransferaz w tych badaniach. Jednocześnie podała, że takich wzrostów nie obserwowano u ponad 1400 osób leczonych danuglipronem. Dwie cząsteczki tej samej firmy i z tej samej klasy miały więc odmienne profile wątrobowe.

Profil wątrobowy aleniglipronu w dotychczasowych danych

Structure Therapeutics od fazy 2a powtarza w komunikatach, że nie odnotowano przypadków polekowego uszkodzenia wątroby ani utrzymujących się wzrostów enzymów wątrobowych. Według relacji Drug Topics z publikacji w Nature Medicine w ACCESS nie odnotowano wzrostów enzymów wątrobowych do co najmniej 10-krotności górnej granicy normy. W przedłużeniu do 72 tygodni pojawiły się wzrosty enzymów, ale według firmy wszystkie ustąpiły bez odstawienia leku.

Trzeba to czytać ostrożnie. ACCESS i ACCESS II objęły łącznie 315 osób, a historia danuglipronu pokazuje, jak mało to znaczy przy rzadkich zdarzeniach: w 2023 i 2024 roku Pfizer raportował brak wzrostów enzymów u ponad 1400 uczestników, a jeden przypadek w późniejszym badaniu, razem z uwagami regulatorów, zakończył program.

Szerszy kontekst też przemawia przeciw uogólnieniom. FDA zatwierdziła 22 grudnia 2025 roku doustny semaglutyd 25 mg (Wegovy w tabletce, lek peptydowy) do leczenia nadwagi i otyłości, a 1 kwietnia 2026 roku orforglipron firmy Lilly (Foundayo), opisywany jako małocząsteczkowy doustny agonista GLP-1. W badaniu ATTAIN-1 orforglipron w dawce 36 mg dał spadek masy ciała o 12,4% po 72 tygodniach.

Co dalej z aleniglipronem: faza 3 ACCOMPLISH i otwarte pytania

W sierpniu 2026 roku Structure Therapeutics poinformowało o podaniu leku pierwszym pacjentom w programie ACCOMPLISH. Jego założenia wyglądają tak:

  • ACCOMPLISH-1 obejmie do 3600 dorosłych z otyłością lub nadwagą i co najmniej jedną chorobą towarzyszącą.
  • ACCOMPLISH-2 obejmie do 1100 dorosłych z otyłością lub nadwagą oraz cukrzycą typu 2.
  • Uczestnicy dostaną placebo albo jedną z trzech dawek podtrzymujących (45, 90 lub 180 mg), zaczynając od 2,5 mg i zwiększając dawkę co 4 tygodnie.
  • Wstępne wyniki firma zapowiada na drugą połowę 2028 roku.

Oba badania są randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo. W grudniu 2025 roku firma planowała w fazie 3 dawki sięgające 240 mg, a w ostatecznym protokole najwyższą dawką jest 180 mg.

Do czasu tych wyników aleniglipron pozostaje lekiem badawczym. Nie jest zarejestrowany i nie powinien być stosowany poza badaniami klinicznymi. To samo dotyczy danuglipronu, którego rozwój zakończono.

Śledząc kolejne komunikaty, zwracamy uwagę na trzy rzeczy: dane wątrobowe z tysięcy pacjentów fazy 3, odsetek przerwań przy startowej dawce 2,5 mg oraz to, czy spadki masy ciała z fazy 2 utrzymają się w większej, bardziej zróżnicowanej populacji. Lekcja z danuglipronu jest taka, że dobra skuteczność w fazie 2 niczego jeszcze nie przesądza. Osoby rozważające leczenie otyłości powinny dziś rozmawiać z lekarzem o lekach już zarejestrowanych.

Polecamy Popularne w sklepie

Zobacz wszystkie →