Amycretin vs CagriSema: amylina jako nowy front w leczeniu otyłości

Amycretin vs CagriSema to porównanie dwóch leków badanych przez Novo Nordisk, które łączą działanie GLP-1 z amyliną, hormonem trzustki do niedawna pomijanym w farmakoterapii otyłości. CagriSema czeka na decyzję FDA, a amycretin w 2026 roku wszedł do fazy 3. Oba preparaty pozostają w fazie badań i nie są dopuszczone do stosowania poza badaniami klinicznymi. Poniżej zestawiamy to, co wynika z opublikowanych badań i komunikatów firmy.

Czym jest amylina i dlaczego Novo Nordisk na nią stawia?

Amylina, nazywana też amyloidowym polipeptydem wysp trzustkowych (IAPP), to peptyd złożony z 37 aminokwasów. Wytwarzają ją komórki beta trzustki i wydzielają razem z insuliną w odpowiedzi na posiłek. Działa przez receptory zbudowane z receptora kalcytoninowego i białek modyfikujących jego aktywność (RAMP), stąd kilka podtypów receptora amylinowego. W mózgu działa głównie w narządach okołokomorowych, między innymi w polu najdalszym (area postrema) w rdzeniu przedłużonym, które nie ma pełnej bariery krew-mózg.

Przeglądy literatury przypisują amylinie kilka efektów istotnych dla masy ciała:

• nasila uczucie sytości i sprzyja wcześniejszemu zakończeniu posiłku,
• spowalnia opróżnianie żołądka, przez co glukoza wolniej trafia do krwi,
• ogranicza poposiłkowe wydzielanie glukagonu z komórek alfa trzustki,
• hamuje nie tylko jedzenie z głodu, ale też jedzenie dla przyjemności (tzw. hedoniczne).

Autorzy przeglądu z 2024 roku zaznaczają, że znaczna część tej wiedzy pochodzi z modeli zwierzęcych. Problemem farmakologicznym była sama cząsteczka: ludzka amylina łatwo się agreguje. Pramlintyd, pierwszy analog zatwierdzony przez FDA w 2005 roku, ma okres półtrwania 30-50 minut i wymaga wstrzyknięć przed posiłkami. Lek stosuje się jako uzupełnienie insuliny w cukrzycy typu 1 i 2. Dopiero długo działające analogi, podawane raz w tygodniu, otworzyły drogę do badań nad leczeniem otyłości.

Amycretin vs CagriSema: jedna cząsteczka czy połączenie dwóch?

Oba leki łączą tę samą biologię, ale w inny sposób. CagriSema to połączenie dwóch osobnych substancji w stałej dawce: kagrilintydu 2,4 mg (długo działający analog amyliny) i semaglutydu 2,4 mg (agonista receptora GLP-1). Kagrilintyd to lipidowany, nieselektywny analog amyliny, który pobudza receptory amyliny i kalcytoniny.

Amycretin jest jedną cząsteczką peptydową, która sama aktywuje receptory GLP-1 i amyliny. Artykuły w Lancet z 2026 roku, gdzie występuje już pod nazwą zenagamtide, opisują ją jako agonistę receptorów GLP-1, amyliny i kalcytoniny. Różnica ma znaczenie praktyczne: proporcja działania GLP-1 do amyliny jest w amycretinie zapisana w budowie cząsteczki, a w CagriSema wynika z dawek dwóch składników.

Cecha	CagriSema	Amycretin (zenagamtide)
Budowa	dwie cząsteczki: kagrilintyd + semaglutyd	jedna cząsteczka, agonista GLP-1 i amyliny
Postać	wstrzyknięcie raz w tygodniu	wstrzyknięcie raz w tygodniu lub tabletka raz dziennie
Etap (październik 2026)	wniosek w FDA od grudnia 2025	faza 3 (program AMAZE) od 2026
Najdłuższe dane	68-84 tygodnie, faza 3	do 36 tygodni, faza 1b/2a i 2

Tabela pokazuje, dlaczego bezpośrednie zestawianie procentów utraty masy ciała jest mylące. Nie znaleźliśmy opublikowanego badania, które porównywałoby amycretin z CagriSema bezpośrednio, a jego najlepsze wyniki pochodzą z małych badań wczesnej fazy.

CagriSema w badaniach REDEFINE: wyniki poniżej oczekiwań rynku

Program REDEFINE to badania fazy 3 z udziałem dorosłych z otyłością lub nadwagą. Dwa pierwsze stały się podstawą wniosku do FDA, czwarte miało pokazać, że CagriSema dorównuje tirzepatydowi. Śledząc komunikaty Novo Nordisk, zawsze sprawdzamy, którą analizę podaje firma. Wynik u osób przyjmujących lek zgodnie z planem jest wyższy niż w analizie wszystkich uczestników, a nagłówki zwykle cytują tę pierwszą liczbę.

REDEFINE 1 i 2: około 23% zamiast zapowiadanych 25%

W REDEFINE 1 (3417 osób bez cukrzycy, 68 tygodni) średni spadek masy ciała wyniósł 22,7% przy założeniu przyjmowania leku zgodnie z planem i 20,4% w analizie wszystkich uczestników. W grupie placebo było to odpowiednio 2,3% i 3,0%. Sam semaglutyd dał 16,1%, sam kagrilintyd 11,8%. Spadek o co najmniej 25% osiągnęło 40,4% osób na CagriSema i 0,9% na placebo. Protokół pozwalał zmieniać dawkę i tylko 57,3% osób na CagriSema przyjmowało na końcu dawkę najwyższą.

Według serwisu pharmaphorum firma sygnalizowała wcześniej około 25%, a po publikacji wyników w grudniu 2024 roku kurs akcji spadł o 20,7%. W REDEFINE 2 (1206 osób z cukrzycą typu 2) spadek masy w analizie wszystkich uczestników wyniósł 13,7% wobec 3,4% przy placebo, a HbA1c na poziomie 6,5% lub niższym miało 73,5% leczonych (15,9% przy placebo). Mimo to, jak podał serwis BioSpace, akcje Novo w dniu ogłoszenia wyników traciły przed otwarciem sesji prawie 7%. Wyniki obu badań opublikował NEJM w czerwcu 2025 roku.

REDEFINE 4 i inne badania: CagriSema wobec tirzepatydu i semaglutydu

W otwartym badaniu REDEFINE 4 (809 osób, 84 tygodnie) CagriSema dała spadek masy o 23,0%, a tirzepatyd 15 mg o 25,5% (analiza osób przyjmujących lek). W analizie wszystkich uczestników było to 20,2% wobec 23,6%. Badanie nie potwierdziło, że CagriSema jest nie gorsza od tirzepatydu, czyli nie osiągnęło głównego punktu końcowego (luty 2026). Lepiej wypadło ogłoszone we wrześniu 2026 roku REIMAGINE 5 u chorych na cukrzycę typu 2: CagriSema 1,0/1,0 mg dała 12,4% spadku masy wobec 9,1% przy tirzepatydzie 5 mg po 60 tygodniach (analiza osób przyjmujących lek).

W REDEFINE 5, przeprowadzonym w Japonii i na Tajwanie (331 osób, 68 tygodni), CagriSema dała spadek masy o 18,4% wobec 11,9% przy samym semaglutydzie 2,4 mg, przy założeniu przyjmowania leku zgodnie z planem (Lancet Diabetes & Endocrinology, 2026).

Najczęstsze działania niepożądane CagriSema dotyczą przewodu pokarmowego. W REDEFINE 1 nudności zgłosiło 55% osób (12,6% przy placebo), zaparcia 30,7%, wymioty 26,1%, a z powodu działań niepożądanych leczenie przerwało 5,9% uczestników.

Amycretin w badaniach: od Lancet 2025 do programu AMAZE

Amycretin ma krótszą historię, a jego opublikowane badania objęły od 125 do 262 osób, nie tysiące.

Publikacje w Lancet: postać podskórna i doustna

W badaniu fazy 1b/2a opublikowanym w Lancet w czerwcu 2025 roku wzięło udział 125 osób z nadwagą lub otyłością. Po 36 tygodniach cotygodniowych wstrzyknięć szacowany spadek masy ciała wyniósł 24,3% przy dawce 60 mg i 22,0% przy 20 mg (placebo: -1,1% i +1,9%). Badanie prowadzono w jednym ośrodku w Teksasie, a autorzy przyznają, że wiele osób się z niego wycofało, w dużej części z przyczyn niezwiązanych z działaniami niepożądanymi.

Postać doustną sprawdzono w badaniu fazy 1 (144 osoby, z czego 60 w części trwającej 12 tygodni). Po 12 tygodniach tabletka 50 mg dała spadek masy o 10,4%, a dawka 2 × 50 mg o 13,1%, wobec 1,2% przy placebo. W obu badaniach masa ciała nie przestała spadać do końca leczenia. Działania niepożądane były głównie żołądkowo-jelitowe i narastały wraz z dawką.

W 2026 roku Lancet opublikował też badania fazy 2 u chorych na cukrzycę typu 2 (36 tygodni). Postać podskórna obniżyła HbA1c o 0,9-1,7 punktu procentowego, tabletka o 0,9-1,4 punktu, a według komunikatu firmy z czerwca 2026 roku masa ciała przy postaci podskórnej spadła maksymalnie o 14,6% (dawka 40 mg).

Program AMAZE: faza 3 amycretinu od 2026 roku

Rejestr ClinicalTrials.gov pokazuje, jak szeroko Novo Nordisk zakroiło fazę 3:

• AMAZE 1 (1150 osób, wstrzyknięcia vs placebo, 84 tygodnie) ruszyło w lutym 2026,
• AMAZE 8 ma porównać amycretin z semaglutydem u osób z otyłością i cukrzycą typu 2,
• AMAZE 9 (950 osób) sprawdza tabletkę raz dziennie przez 76 tygodni, start w sierpniu 2026,
• osobne badania dotyczą obturacyjnego bezdechu sennego, choroby zwyrodnieniowej kolana i niewydolności serca.

Szacowane daty zakończenia głównych badań przypadają na lata 2028-2029, więc na wyniki fazy 3 trzeba poczekać.

Status rejestracyjny CagriSema i amycretinu w październiku 2026

Novo Nordisk złożyło wniosek o rejestrację CagriSema w FDA 18 grudnia 2025 roku, na podstawie REDEFINE 1 i 2. W maju 2026 roku firma zakończyła prace nad formulacją obu składników w jednej komorze, więc na start lek ma trafić do wstrzykiwacza dwukomorowego. Firma spodziewa się decyzji w IV kwartale 2026 roku i premiery w USA na początku 2027 roku.

W komunikacie z 20 października 2026 roku Novo Nordisk nadal podawało, że CagriSema nie jest zatwierdzona w USA. Do 26 października nie znaleźliśmy informacji o jej wydaniu. Nie znaleźliśmy też publicznego potwierdzenia, że firma złożyła wniosek do Europejskiej Agencji Leków (EMA). Amycretin jest na etapie fazy 3 i nie został zgłoszony do rejestracji.

Na kilka pytań badania wciąż nie odpowiedziały:

• czy jedna cząsteczka da w fazie 3 lepszy wynik niż połączenie kagrilintydu z semaglutydem,
• jak tabletka amycretinu wypadnie po 76 tygodniach, a nie po 12,
• czy wyższa dawka CagriSema (2,4 mg/7,2 mg), badana od II kwartału 2026 roku z wynikami spodziewanymi w pierwszej połowie 2028 roku, zmniejszy różnicę wobec tirzepatydu.

Żaden z tych leków nie jest zarejestrowany w USA ani w Unii Europejskiej, więc produkty sprzedawane w internecie pod tymi nazwami nie są dopuszczonymi do obrotu lekami. Osoba z otyłością, która myśli o leczeniu farmakologicznym, powinna omówić z lekarzem leki już zarejestrowane i ich ryzyko.